In deze blog neem ik je mee op de tocht van een idee voor een foto tot aan de kunst aan de muur bij jouw thuis. Bij iedere foto die ik maak, krijg ik een ideaal plaatje in mijn hoofd van het kunstwerk dat het uiteindelijk moet worden. Dat zorgt er voor dat maar een klein deel van de foto’s in aanmerking komen om in te galerie te worden opgenomen. Ik neem je stap voor stap mee in het hele proces van idee naar kunst aan de muur.

Mijn camera: Olympus PenF - Ada Goverde

Mijn Olympus PenF

Het onderwerp

In de 35 jaar dat ik nu fotografeer, is er een duidelijk patroon gekomen van de onderwerpen waar mijn voorkeur naar uit gaat. Los van alle foto’s die ik maak op vakantie, familiefeesten en om mooie herinneringen vast te leggen, zijn er altijd momenten dat ik de tijd neem om mijn favoriete thema’s vast te leggen. Als ik tijdens wandelingen of andere uitstapjes iets moois zie, moet het op de foto.

Hoek

Vaak begint het met een idee en de nodige experimenten, zeker bij een nieuw onderwerp. Op dit moment fotografeer ik bijvoorbeeld veel spinnen. Ze zitten met honderden in de tuin. Ik vind het fascinerende dieren en ben ze dit jaar uitgebreid gaan fotograferen. Dan begint de zoektocht. Onder welke hoek komen ze het beste tot hun recht op een foto? Die vraag leidt tot een serie foto’s vanuit verschillende hoeken, waarbij ik ontdek wat ik de mooiste hoek vind.

Op dit moment zijn er nog geen foto’s van spinnen in de galerie (dat komt nog), maar een voorbeeld van wat het verschil is, is te zien bij de foto’s van de rozen. De ‘Roos rzw’ is van de zijkant genomen, terwijl ‘Hartenroos’ recht van boven gefotografeerd is. De uitstraling van de foto is totaal anders. Dat heeft alleen de maken met de hoek waaruit het onderwerp (roos) is gefotografeerd. Beide foto’s worden afgedrukt op hetzelfde papier, hebben dezelfde dikte plexiglas en beide foto’s zijn genomen met een roodfilter.

Roos rzw | Allios Deite Eikona | Kunst aan de muur

Roos rzw

Harten Roos | Allios Deite Eikona | Kunst aan de muur

Harten Roos

Tijdens het zoeken naar de mooiste hoek kan het dus gebeuren dat de conclusie is dat er verschillende mogelijkheden zijn die allemaal een bijzonder resultaat geven. Als het duidelijk is wat de mooiste hoek is om een onderwerp vast te leggen, wordt het tijd om te gaan letten op de achtergrond.

De achtergrond

Tijdens het zoeken naar de mooiste hoek om een foto te maken, ontstaan vaak al ideeën over de achtergrond. Welke kleuren het beste passen of een verrassend effect hebben, hoe scherp of vaag de achtergrond moet zijn, de mogelijkheden zijn eindeloos. Juist als het onderwerp klein is, is de variatie het grootst. Bij grote gebouwen of een skyline heb ik een absolute voorkeur voor een strakblauwe hemel. Dat contrasteert meestal het beste en geeft letterlijk een zonnig beeld.

De compositie

De vraag waar het onderwerp van de foto het best tot zijn recht komt, moet al beantwoord worden op het moment dat ik de foto neem. Ook daar zijn al die verschillende hoeken en momenten voor nodig. Deels is de positie van het onderwerp in het totaal van de afbeelding, afhankelijk van de omgeving. De mogelijkheden zijn ook hier weer eindeloos en wat je mooi vindt is persoonlijk. Soms pas ik de regel van 1/3de toe, soms de gulden snede of ga ik ronduit voor het midden of de diagonalen. Door wat extra ruimte te nemen rondom het onderwerp, heb ik ruimte om te spelen met de compositie. Zo ontstaat de mooiste afbeelding.

Paarse aantrekkingskracht | Allios Deite Eikona | Kunst aan de muur

Paarse aantrekkingskracht

Lichtval

Ik ben een ‘buitenfotograaf’. Met andere woorden: ik maak mijn foto’s buiten, met natuurlijk licht. Ik heb wel geëxperimenteerd met het in scene zetten van een onderwerp in een gecontroleerde omgeving. Persoonlijk is het niet mijn ding, mede omdat het te gemaakt, niet natuurlijk en uit zijn verband gerukt is ten opzichte van foto’s gemaakt met natuurlijk buitenlicht. Je kunt uiteraard prachtige foto’s maken in een gecontroleerde omgeving of studio maar het heeft niet mijn voorkeur. Ik laat graag zien hoe mooi dingen zijn in de omgeving waarin ze thuis horen.

Tegenlicht

Tegenlicht is een bijzonder fenomeen om met licht te spelen. Het geeft scherpte aan de randen van je onderwerp, maar het zorgt er ook voor dat het onderwerp zelf niet goed belicht is. Als ik met vormen wil spelen, kijk ik wat een afbeelding doet met tegenlicht. De vormen die ontstaan kunnen de fantasie ontzettend prikkelen. Ik heb een aantal spinnen met tegenlicht op de foto gezet. Het effect is bijzonder, maar ik weet nog niet of er een foto tussen zit die het gaat halen tot de galerie.

De onderbelichting van het onderwerp kun je tegengaan door een flitser te gebruiken. Een enkele keer doe ik dat maar ik ben niet echt tevreden met het resultaat. Het licht is vaak hard en geeft een harde schaduw. Dat is wel technisch op te lossen door te werken met speciale kapjes op de flitser maar … het heeft niet mijn voorkeur. Omdat werken met natuurlijk licht in mijn beleving veel mooier is.

Zon vanaf de zijkant of vol op het onderwerp

Ik maak graag gebruik van het volle licht van de zon. Foto’s krijgen er een warme en mooie gloed van. Daar hou ik van. Door, bij vol zonlicht, een polaroid-filter te gebruiken, worden de kleuren nog intenser. Als het maar enigszins kan, probeer ik te spelen met de verschillen tussen mijn onderwerp vol in de zon, de zon vanaf de zijkant of in de schaduw. En dan komt het volgende onderwerp om de hoek kijken.

Tijdstip van fotograferen

Tijdens uitstapjes of wandelingen is er niet altijd de mogelijkheid om de effecten van het fotograferen op verschillende tijdstippen van de dag te onderzoeken. Op vakanties en rondom huis kan dat gelukkig wel en het effect van het ene of het andere moment, kan echt een wereld van verschil zijn. Ieder moment van de dag heeft namelijk een ander kleur licht. In de ochtend kan het licht goudkleurig zijn. Zie bijvoorbeeld de ‘Euromast in de ochtend’. Dezelfde foto heb ik in de loop van de ochtend een paar keer gemaakt, maar alleen op de eerste was dat prachtige gouden ochtendlicht te zien. Dan toch maar vroeg opstaan af en toe. ‘s Avonds is het licht vaak blauwer van kleur. Ook dat kan een bijzonder effect geven.

Niet alleen de kleur van het licht varieert over de dag. De temperatuur kan ook een rol spelen bij het maken van het perfecte plaatje. Een paar jaar geleden zijn we op vakantie geweest in Zermatt, Zwitserland. We hadden vanuit het appartement een geweldig uitzicht op de Matterhorn. Ik heb zo veel foto’s van die berg genomen, waarbij er maar 1 bij zat waar de Matterhorn zonder een wolkje op staat. Door de temperatuursverschillen op 4000m hoogte en windrichting rondom de berg, ontstaan er bijna altijd wolken rondom de top, waardoor een foto zonder wolken bijna uniek is.

Matterhorn | Allios Deite Eikona | Kunst aan de muur

Matterhorn

En met alle mogelijke variaties waar je zelf rekening mee kunt houden en de technische instellingen waar je mee kunt spelen, gebeurt het dat je een cadeautje krijgt. Die vlinder die onder een onmogelijke hoek zat, maar opeens voor je neus neerstrijkt en lijkt poseren. Een landschap dat niet bijzonder lijkt, maar dat na een bocht in het pad opeens een plaatje wordt waar je geen genoeg van krijgt. Het blijft een kwestie van blijven kijken en blijven verwonderen.

Selectie van de beste foto die kunst aan de muur kan worden

Ik maak dus de nodige foto’s van een onderwerp. Bij nieuwe onderwerpen, zoals de spinnen dit jaar, zijn dat er veel meer dan bij onderwerpen die ik al lang fotografeer, zoals bloemen. Er zijn altijd meerdere foto’s waar uit gekozen moet worden.

Scherpte

Een foto moet scherp zijn, in ieder geval het hoofdonderwerp. Daarbij kan het voorkomen dat ook andere delen van de foto scherp zijn. Vooral bij kleine onderwerpen is het belangrijk om te controleren of het beeld echt haarscherp is. Is de structuur van de bloemblaadjes zichtbaar? Zijn de uitsteeksels en haartjes op de poten van de spin te zien? Steken de voelsprieten van de vlinder goed af tegen de achtergrond?

Omdat ik buiten fotografeer ben ik er erg kritisch op dat bijvoorbeeld het onderwerp altijd scherp is. Alle foto’s waarvan het onderwerp niet scherp zijn gaan weg, al is de rest van de foto nog zo goed. Bij kleine onderwerpen kan een zuchtje wind al voor beweging zorgen. Dan kom je soms tot de conclusie dat je geen enkele goede foto hebt. Ik stap dan weer naar buiten met mijn camera en begin opnieuw.

Kleur of zwart-wit

Als de scherpste foto is geselecteerd, kijk ik of kleur of zwart-wit het mooiste beeld geeft. Ik fotografeer ook wel met kleurfilters, waarbij rood momenteel mijn voorkeur heeft. Ik bekijk alle effecten door de foto te kopiëren en te gaan spelen met de kleuren. Foto’s met als thema architectuur komen vaak het mooist tot hun recht in zwart-wit, terwijl bloemen bijna altijd in kleur blijven, soms met een (rood)filter.

Verhoudingen van de afbeelding

Ik heb geleerd om mijn onderwerpen te fotograferen met een ruime marge. In het kader van ‘je kunt altijd een stuk van je foto afsnijden, maar er nooit een stuk aanplakken’. Wat er niet is, kun je ook niet afdrukken. Van iedere foto kijk ik dus wat de ideale verhouding is van het formaat. Dat kan de klassieke 4:3 zijn, maar ook de minder gebruikelijk 3:2 of 1:2. In sommige gevallen is de verhouding ondergeschikt aan het effect van de compositie.

Bij de ‘papegaaien in lijn’ heb ik niet gekeken naar de verhouding van hoogte en breedte, maar naar wat belangrijk was voor de afbeelding. Dat heeft voor mij altijd de prioriteit. Het belangrijkste is dat het onderwerp het best tot haar recht komt. Pas geleden zag ik dat er nu ook een mogelijkheid is om foto’s op rond formaat af te drukken. Die mogelijkheid staat als 1 van de volgende experimenten op mijn lijstje.

Papegaaien | Allios Deite Eikona | Kunst aan de muur

Papegaaien in lijn

De puntjes op de i

Als de definitieve keuze voor een foto is gemaakt, is het tijd om de puntjes op de i te zetten. De laatste finishing touch, om te zorgen dat straks jouw kunst aan de muur er uit ziet als het plaatje dat ik in mijn hoofd had toen ik foto maakte.

Ik speel voor alle zekerheid nog even met kleurintensiteit, lichtbalans en contrast van de foto. Allemaal om zeker te weten het het onderwerp het best tot zijn recht komt en het totale plaatje het mooiste resultaat geeft.

Als laatste komt mijn ‘handtekening’ op de foto te staan: de vlinder van het logo van Allios Deite Eikona. Bij voorkeur in de rechter onderhoek. Soms zet ik hem links onder, als dat in het totale plaatje van de afbeelding beter uit komt.

logo Allios Deite Eikona

logo Allios Deite Eikona

Selectie van de materialen

Als de foto helemaal klaar is om afgedrukt te worden, is het tijd om een keuze te gaan maken op welke papiersoort de foto het beste tot haar recht komt en wat de beste dikte en soort plexiglas er voor moet komen voor een optimaal effect.

Papiersoort

Het onderwerp en de kleuren bepalen de papiersoort waar de foto op afgedrukt gaat worden. Intense kleuren, parelmoerglans bij veel grijs-tinten en wit-vlakken, speciaal papier voor zwart-wit foto’s. Voor iedere foto wordt een specifieke keuze gemaakt.

Dikte en soort plexiglas

De dieptewerking in de foto bepaald de keuze die ik maak voor de dikte van de plexiglas laag die voor de foto komt. Hoe meer diepte in de foto, hoe dikker de laag plexiglas. Bij ‘Bergen en Lucht’ is deze laag 6mm dik. Om zachte kleuren extra zacht te maken, kies ik voor gematteerd plexiglas. ‘Roos Soft’ wordt hierdoor extra zacht en romantisch.

Proefafdruk: miniatuur van kunst aan de muur

Voordat een kunstwerk daadwerkelijk in de online galerie komt te staan, laat ik proefafdrukken maken. Zo kan ik controleren of de keuze van het materiaal ook echt het effect geeft dat ik voor ogen heb. Soms ben ik er niet helemaal zeker van of een keuze voor een bepaalde papiersoort of dikte van het plexiglas het effect geven dat ik wil. Dan laat ik verschillende combinaties van materialen met dezelfde foto maken. Alle afdrukken zet ik dan een tijdje naast elkaar in het zicht, om vervolgens een definitieve keuze te maken. Als dat is gebeurd, komt er weer een foto bij in de online galerie en is er voor jou weer een nieuwe keuze voor de inrichting van je kantoor, woonkamer of wachtkamer. Of iedere andere ruimte waar je kleur en sfeer wilt brengen.

Geniet van je fotokunst.